گیاه خودرو و پرخاصیت «توله» یا «پنیرک محلی» با ارزش غذایی و دارویی بالا، یکی از اجزای محبوب سفرههای مردم خوزستان، بهویژه در شهرستان لالی در فصل زمستان است.
این گیاه دارویی و خوراکی همزمان با بارشهای پاییزه و زمستانه، بهصورت خودرو در مزارع، باغها و زمینهای کشاورزی مناطق مختلف استان خوزستان از جمله شهرستانهای بختیارینشین میروید و علاوه بر مصرف خوراکی، بهدلیل خواص درمانی متعدد مورد توجه است.ریشههای این گیاه آبدار و ساقه آن استوانهای شکل است.
برگهای آن بزرگ، پهن، ساده و قلبی شکل هستند که بهطور متناوب روی ساقه قرار گرفتهاند.مردم بختیاری در شهرهایی مانند لالی، اندیکا و مسجدسلیمان از این گیاه به روشهای مختلف استفاده میکنند.
معمولاً برگهای جوان و تازه آن را چیده و به صورت پخته مصرف مینمایند. بسیاری از مردم در روزهای تعطیل و هنگام طبیعتگردی، به محلهای رویش این گیاه که در اکثر مناطق خوزستان یافت میشود، رفته و آن را برای مصرف خانگی یا حتی فروش در بازارهای محلی میچینند.از «توله» در آشپزی سنتی خوزستانیها به اشکال متنوعی بهره برده میشود؛ گاهی به صورت آبپز، گاهی سرخکرده و گاهی نیز خشکشده آن را در پلو استفاده میکنند.
در برخی مناطق نیز از برگهای آن برای تهیه سوپ زمستانی استفاده میشود.این غذای طبیعی و خوشمزه، در شرایط فعلی اقتصادی، بیش از پیش در سبد غذایی خانوادههای بختیاری خودنمایی میکند، چرا که علاوه بر در دسترس و مقرونبهصرفه بودن، از علاقهمندان پرشماری برخوردار است.
خواص درمانی قابل توجه نیز بر محبوبیت این گیاه افزوده است. دمنوش آن برای نرم کردن سینه و بهبود سرماخوردگی معمول کاربرد دارد.همچنین از بذر آن دارویی تهیه میشود که در عطاریها به وفور یافت میگردد. این گیاه حاوی موسیلاژ (لعاب نباتی) و ویتامینهای A، B و C بوده و خاصیت ضد سرفه، نرمکننده گلو و مسهل دارد.
گیاه «توله» یا پنیرک محلی، نمادی از بهرهگیری خردمندانه از مواهب طبیعی است که در اواخر زمستان و اوایل بهار، هم به غنای فرهنگی غذایی مردم منطقه کمک میکند و هم به عنوان یک داروی طبیعی، نقش آفرینی مینماید.












